MASAL:Bartında masal anlatmak deyimi yerine "masal satmak"deyimi kullanılır,işte bunlardan bir örnek:Zaman zaman içinde,galbur saman içinde,cinne cinvit oynaken,menteşeden derken garpuzla çıkıvadı bi köşeden.Bide bakdım garpuzla ne dartıya gelü nede teraziye,ne arşına gelü ne endazeye.Bakdım bak-
dım bakagaldım bi para vedim on dene aldım.Hani garpuz kesmeynen yürek ferahlamaz delle,delle emme bakalım adımı gözel dadımı gözel?dedim hemen
çıkardım pıçamı,baltamı,nacamı ha kesdim ha kesem,ha eşdim ha eşem derken bıçakdu bu ba bi kapak açmasınmı? kapa galduran derken elimde içine
gaçmasınmı? elimi çıkaran derken bi de kendim içine düşmedimmi? Bide bakdım bi tarafı sazlık,samanlıkbi tarafı tozluk dumanlık.Bi tarafında dömürcüle
dömür döve dengine bi tarafında bayacıla baya yapa rengine.Erenneri,derenneri,gördüymü sen başıma gelenneri?Ne duvarı va yıkulu,ne kapısı va açulu
Boşa godum dolmadı,doluya godum almadı Derken bi çoban göründü gözüme,Emmevelakin ne bakdı yüzüme,ne de gulak vedi sözüme.Sürüsünü gaybet-
miş doru değil,on senedü aramış goru değil derken bu garpuzuy içinde,iki dertli biyere gelince o başladı gavala,ben başladım masal anatma...

Masal :1-Goyun Masalı:Bir varmış,bir yokmuş,evvel zaman içinde galbur saman içinde devele tellal iken pirele berber iken,ben anamıy beşivini tıngır mıngır sallaken bi denegoyunnan anası vamış.Goyun anasına demişki:anacuvum benim çok ganım acıkdı ba yicek bişey buluva demiş.Anası da tamam olum ben sa bişeyle
buluvaran sen içerden kapıyı kilitle,kimseye açma demiş.
Biraz sona kapıya gurt gelmiş tak tak tak çalma başlamış...goyun:"kim o"demiş...gurt:"aç yavrum ben seniy anayyın"demiş.Goyun yirmi tabi yimemiş,seniy sesiy galın,benim anamıy sesi inceydin demiş.Gurt hemen yumurta içmiş gene gelmiş tak tak tak kapıyı çalmış,Goyun :"kim o"demiş,Gurt:incecük sesiynen"aç yavrum
ben seniy anayyın demiş.Goyun inattar dölüğünden bakmış"seniy tüyleriy siyah,benim anamıy tüyleri beyazdın "demiş...Gurt hemen deymene gitmiş,her
tarafını akcacuk beyaza bayamış.Yeyinden goyunuy kapısını çalmış...tak tak tak..."kim o"demiş goyun,"aç yavrum ben seniy anayyın"demiş gurt...
Goyun gurdu hakkatten anası sanetmiş kapıyı açmış,GUrt goyunu hemen yutuvamış,ganı şişmiş girdüvü kapıdan çıkamamış...Az sona goyunuy anası gelmiş
gurdu içerde görüverince "nerde benim olum lan"deyi gurda saldumuş,gurduy gımıldacak hali galmaduvundan elini bile galduramamış."ben onu yuttum,ganımda"
demiş,goyunuy anası mutfakdan pıça almış,gurduy ganını kesmiş,içinden goyunu çıkarmış, içine daş doldumuş perdeden iyneynen iplivi almış gurduy ganını
dikmiş,dutmuş galdurup denize atmış,gurt gulu gulu gulu deyip bovulmuş,bu masal da burda bitmiş...

2-Ayı Masalı :Bir varmış bir yokmuş evvel zaman içinde kalbur saman içinde bidene ayı vamış.Ayınıy ganı acıkınca gış gününde yiicek bişey bulamamış düşmüş yollara bi köye gitmiş.Köyde yiicek bişey araken bi gız ayıyı görmüş ayı da bu beni açuva çıkarcak deyi gızı almış inine gaçumuş...Gel zaman git zaman gızınan ayı evlenmiş uşakları olmuş gız da neyyapsın artuk bu benim gaderimmiş deyip gatlanmış. Bu arada gızıy anası buvası gızı aramaduk yer bırakmamışla.Nerde dere yataa,avaç gavuğu,gaya arkası,in varsa aramaduk yer bırakmamışla emme gızı ölüsü dirisi bulamamışla...Bi gün köye bi habar gelmiş,köy uşakları davar güdeeken in üstünde bi gız görmüşle,fistanı yırtukmuş,saçları galaşur gibi olmuş...gız onnarı görünce gaçmış.Köy halkı tüfeklerini alıp uşaklarıy gızı gördüvü yere gelmişle,gızı arama başlamışla,derken köylünüy birsi ayınıy inini bulmuş,gıznan uşakları indelermiş.Uşaklarıy yarsı ayı,yarsı insanmış.Gızıy buvası gızı almış köye götürüken ayı çıkagelmiş nerden geldiyse...Adam çekmiş tüfeeni vurmuş ayıyı,gız da basmış avazı :Ayıyıdın vayıyıdın iyi kötü gocamıdın demiş,bu masal da burda bitmiş.

EFSANE : KILINÇLI MAĞARA :(Bunu bize Ortaokulda "Yaşar" adında bir arkadaşımız anlatmıştı...Arıt civarındaki yüksek ve Haziran-Temmuz aylarında bile doruklarında kar görülebilen dağlardan birinde dört kafadar arkadaş bir mağara keşfetmişler,mağaranın önceden beri anlatılagelen ve içinde büyük bir altın küp olduğu söylenen mağara olduğunu anlamışlar ama içeri girmenin kolay olmadığını,bu küpü almanın çok zor olduğunu bildiklerinden bir hoca aramaya başlamışlar...Akılları sıra herhangibir cin peri tehlikesine karşı hoca okuyacak,onlar da malı güvenle alacaklar.Neyse bir derin hoca bulmuşlar akıllarına göre,hocaya da gömünün birkısmını vaatetmişler.Mağaraya varınca hoca önde,dört kafadar arkada içeri girmişler,bir müddet yürüdükten sonra dar bir kapıya varmışlar,kapıda iki çapraz kılınç şakırdayarak önlerine çıkmış,hepsi çok korkmuşlar ama kararlıymışlar,hoca okumuş kılınçlar susmuş içeri girmişler malı almışlar tekrar okuya okuya mağaradan çıkmışlar.Köylerine vardıklarında malı payetmişler,ertesi gün hocanın öldüğü duyulmuş,kırk gün içindede dört kafadar hepsi ölmüşler...

LAHİTTEKİ ALTINLAR :Amasra'da anlatılan bir efsaneye göre,Kum Mahallesi'nde,şu anda A.T.İ sınırları içinde bulunan bir arsa üzerinde içi boş bir Ceneviz Mezarı (lahit halen de vardır) Osmanlı zamanında bu lahitin bir subay ve askerleri tarafından bulunduğu,içinin boşaltıldığı ve subayın zengin bir adam olduğu,askerliği bıraktığı anlatılır.

DEĞİRMENAĞZI'NDAKİ ALTINLAR : Günnur adındaki arkadaşım anlatmıştı...Amasra'yı bilenler bilir, Değirmenağzı denilen yerde araziler vardır,anlatılanlara göre zamanında bu tarlaları süren köylü,bir keresinde tarlayı sürdükten sonra yağmur yağmış ve yağmurdan sonra topraktan altın paralar çıkmış,köylü burada birşeyler var diyerek tarlanın heryerini daha derin sürerek bu altın paraları toplamış ve zengin olmuş...

GÖMÜ KIYILARINDAKİ KÜP :Amasra-Gömü Köyü'nde anlatıldığına göre : Amasra fethedildikten sonra Amsarayı terkeden Ceneviz'liler,altınlarını küplere doldurup Gömü Köyü kıyılarında kendilerinin bildiği biryere gömdüklerini,Köyün adının da buradan geldiğini söyleyip dururlar ama bu altınları ne gören olmuş bu güne kadar,ne de bulan... (Başka bir söylentiye göre Karadeniz'de korsanlık yapan korsanlar,soydukları gemilerden elde ettikleri ganimetleri Gömü Köyü kıyılarına saklamışlar şeklinde anlatanlar da vardır)

KUŞKAYASI EFSANESİ :Kuşkayası-Yol Anıtı,Amasra'ya 6 km mesafedeki Anadoluda bulunan tek yol anıtıdır.Efsaneye göre burada bulunan kuş kabartması Gömü Köyünde saklanmış olan ganimetin bulunduğu yere bakmaktadır,burada bu ganimeti bırakanlar kendilerinden sonra torunları buraya gelecek ve kuşun baktığı köye gidecekler ve hazineyi ellerinde bulunan harita yardımıyla çıkaracaklar...(l976-80 arasında Adapazarı'nın Sapanca İlçesi'nde bulunmuştum,durakta araba beklerken birisiyle tanıştım,laf lafı açtı ben Amasra'lı olduğumu söyleyince o da bana Gömü Köyü'nü sordu,ben şaşırdım,Amasra'ya gelmemiş birinin Gömü Köyü'nü sormasına hayret etmiştim.Adam bana dediki,ben oralara hiç gitmedim ama benim elimde bir harita var bu haritaya göre orada bir kaya varmış,adı da Kuşkayası...bu kayada ki kuş Gömü Köyüne bakıyormuş onun baktığı yerin haritası da benim elimde diye anlatmıştı...)